BANTAY NG MINDORO

KONTRA PLANTA NG MINAHAN PINAGTIBAY SA STA. CRUZ

2009-06-25T18:14:00.018-07:00

Bongbong B. Marquez at Arcris D. Canillo

TUTOL SA PLANTA NG MINAHAN. Nagkakaisa ang mga opisyales ng Lokal na Pamahalaan ng Mindoro at mga mamamayan sa pagtutol sa pagmimina at pagpapagawa ng planta ng minahan sa alinman lugar sa isla.

STA. CRUZ, Kanlurang Mindoro- Matapos maisagawa ng Sangguniang Bayan ng Sta. Cruz ang konsultasyon nitong nakaraang Hunyo 15, 2009 ukol sa panukalang pagtatayo ng High Pressure Acid Leach (HPAL) plant sa Barangay Pinagturilan o saan mang lugar sa bayang ito ng Intex Resources, pinagtibay ng Sangguniang Bayan ang Resolution No. 19, Series of 2009 na tumututol sa sa panukalang planta ng minahan.

Bago pa man ang konsultasyon ng SB, isang kilos- protesta na ang inilunsad ng Parokya ng Banal na Krus, Apostoliko Bikaryato ng San Jose, KAAGAPAY NGO- PO Network at Alyansa Laban sa Mina (ALAMIN). Kahit na napalakas ng ulan dahil sa Low Pressure Area (LPA), tinatayang nasa 2, 000 pa rin ang nakilahok.

Ang resolusyon kontra planta ay panukala ni Sangguniang Bayan Genesis M. Gatdula at may pagsang- ayon nina Sangguniang Bayan Diosdado Serrano, Mabelle M. Castro, Manuel Viray, Ernesto Torreliza, Ote Jalmasco, Johnny Ramos at ABC President Darwin G. Gonzales samantalang di naman dumalo si SB Damsy Malabanan at ikinonsiderang pabor ang boto ni SK Municipal President Mark Galsim na kagyat na umalis sa sesyon pagkaraang matalo sa botohan ang panukalang resolusyon nito pabor sa HPAL.

Binigyang diin ni Gatdula na ang pagpapasa ng SB ng resolusyon kontra mina ay paggampan nila sa kanilang tungkulin bilang Sanggunian. “Ayaw ng nakakaraming mamamayan ng Sta. Cruz sa planta ng minahan, hindi namin sila pwedeng biguin”. Tinimbang din diumano ng SB ang mga implikasyon nito sa agrikultura at pangisdaan. Nasa 1000 ektarya ang kakailanganin ng planta ng minahan at lupang agrikultural ang kalakhan ng tatamaan.

Hindi rin maiaalis ang kaugnay ng planta sa akwal na pagmimina. Ang pagbungkal ng mga puno sa aktwal na operasyon ng pagmimina ay nangangahulugan ng pagkaubos ng imbak na tubig na pangunahing kailangan sa sakahan.

Bahagi rin ng Lupaing Ninuno ng Mangyan Alangan at Mangyan Tadyawan ang aplikasyon ng AMC- Intex at dapat na may malaya, nauunawaan at naunang pagpayag ang mga katutubo bagay na hindi nagawa ng kompanya at kung mayroon man, isa itong mapandayang dokumento.

Naging kontrobersyal at panlalawigang isyu ang panukalang planta ng Intex Resources sa Sta. Cruz dahil sa kawalan nito ng pagkukunan nitong mineral. Matatandaan na nasa bayan ng Victoria, Silangang Mindoro ay Pag- asa, Sablayan, Kanlurang Mindoro ang aplikasyon ng Aglubang Mining Corporation at Intex para magmina ng nickel at cobalt sa ilalim ng Mindoro Nickel Project na kapwa naman may 25 taong moratoryum sa pagmimina.

Ayon kay Vice- Mayor Eduardo B. Gadiano ng Sablayan, bakit kailangan magpagawa ng planta kung walang miminahin? Para saan ito? Siguradong hindi uubra sa Silangang Mindoro at Sablayan ang pagmimina sapagkat bukod sa may lokal na batas na nagtatakda ng moratoryum, matibay ang paninindigan ng mga opisyales ng Lokal na Pamahalaan at mamamayan kontra sa proyekto.

“Manliligaw pa rin kami, kahit ayaw ninyo at hindi kami magsasawa, hanggang sa makamit namin ang inyong pagpayag sa mina”, pahayag naman ni Atty. Ben de los Reyes ng Intex.

Sa Sablayan, pinagtibay ang Resolution No. 2009- GGM015 ng Sangguniang Bayan na nagpapahayag ng pagtutol sa pagtatayo ng plantang HPAL sa alinmang bahagi ng lalawigan. Gayundin ang nilalaman ng Kapasyahan Bilang 13 ng Liga ng mga Barangay ng Sablayan.

Ayon kina Fr. Edwin A. Gariguez, Ph.D, Fr. Richard Castillo, Fr. Dick Guillermo at Monsigñor Ruben Villanueva ang pagtatayo ng planta ay isang delikadong proyekto. Kahit na walang pagmiminang mangyari dahil sa moratoryum, posible pa rin ang operasyon nito dahil maaaring dito isigawa ang pagproproseso ng nickel mula sa ibang kompanya ng minahan kaysa dalhin sa ibang bansa.

Pinangangambahang hazardous waste ang maiiwan sa bayan ng Sta. Cruz sakaling ito’y pahintulutan.

SABWATANG INTEX- EMB, PUBLIC HEARING

2009-06-18T23:50:00.004-07:00

Bongbong B. Marquez

MAMBURAO, Kanlurang Mindoro- Nagsama- sama ang nasa humigit sa limang libong Mindoreño sa kilos protesta “KONTRA PAGMIMINA” mula sa bayan ng Magsaysay, San Jose, Rizal, Calintaan, Sablayan, Sta. Cruz, Mamburao, Paluan at Abra de Ilog kahapon, Mayo 27, 2009 upang kondinahin ang tahasang manipulasyon sa proseso ng batas sa pagsasagawa ng pampublikong pagdinig kaugnay ng Environmental Impact Assessment (EIA) sa aplikasyon ng Intex Resources na makapagmina ng nickel at cobalt sa kabundukan ng Pag- asa, Sablayan, Kanlurang Mindoro at Villa Cervesa, Victoria, Silangang Mindoro.

Matatandaan na ang Intex at dating Mindex, Alag- ag, Aglubang, Crew Mineral at ngayon ay Intex na may- ari ng Mindoro Nickel Project at may aplikasyon sa pagmimina sa 9, 720 ektaryang pagitan ng Pag- asa, Sablayan, at Villa Cervesa, Victoria. Saklaw ng kanilang aplikasyon ang Lupaing Ninuno ng Mangyan Tadyawan at Mangyan Alangan, critical watershed, sentro ng Mindoro Fault Line at Aglubang Fault at bahagi ng mayamang kagubatan ng Mindoro.

Ayon kay Bise- Gobernador Mario Gene J. Mendiola ng Kanlurang Mindoro, ang kanilang pagtutol sa isinagawang pampublikong konsultasyon/ pagdinig sa bayan ng Mamburao ay nakabase sa kapangyarihang ipinagkaloob sa Seksyon 468, Batas Republika 7160 na pangalagaan ang kalikasan, na maliwanag na sisirain ng pagmimina.

Ipinasa rin ang SP Resolution No. 63, Series of 2009, kinondina rin ang pagdadaos ng pampublikong pagdinig sa bayan ng Mamburao, isa sa malayong bayan sa Sablayan na siyang apektadong komunidad. Labag sa proseso ng batas ang bagay na ito, dapat anya sa apektadong isagawa ang pampublikong pagdinig. Wala ring kopya ng Environmental Impact Statement (EIS) na dapat paunang naipagkakaloob sa mga tao at pamayanang sangkot ayon sa proseso ng batas.

Samantala, ang Sangguniang Bayan ng Sablayan, Kanlurang Mindoro ay nagpasa rin ng Resolution No. 2009- GGM014 na nagpapahayag ng di pagsang- ayon sa proseso Environmental Management Bureau (EMB) ng DENR. Matatandaan na noong Disyembre 10, 2007, pinagtibay ng Pamahalaang Bayan ng Sablayan ang Ordinance No. 2007- GO03B na nagtatakda ng 25- taong moratoryum sa pagmimina kaya’t ang pagproseso ng anomang may kaugnay sa pagmimina sa panahong may bisa ang ordinansa ay itinuturing na labag sa batas.

Binigyang diin ni Punong Bayan Eric A. Constantino ng Abra de Ilog, Punong Bayan Godofredo B. Mintu at Pangalawang Punong Bayan Eduardo B. Gadiano ng Sablayan ang utonomiyang itinakda ng Lokal na Pamahalaan sa ilalim ng Batas Republika 7160. Dapat anyang irespeto ito ng estado.

Sa panig ng Liga ng mga Barangay ng Sablayan, ipinagtibay din ang Kapasyahan Bilang 12 na kumukondina rin sa prosesong isinagawa ng EMB. Ayon kay Punong Barangay Noel A. Yasay ng Ilvita, maraming paglabag sa pampublikong padinig kagaya ng deployment ng mga pulis, military, police auxiliary at barangay tanod at paglalagay ng mga barikada para lamang lamang sa mga kontra mina samantalang ang mga pabor ay malayang nakakapasok sa loob ng Mamburao Gym. Hindi rin maaaring ipasok ang mga streamers, placards at banners ng tutol sa mina, samantalang ang pabor ay maaaring ipasok sa loob.

Dismayado rin ang Simbahang Romano Katoliko sa proseso. Ayon kina Bishop Antonio P. Palang, SVD. DD., Monsignor Ruben “Jun” Villanueva, Fr. Dick Guillermo at Fr. Richard Castillo, ngayon lamang nila nasaksihan ang pagdadaos ng pampublikong pagdinig sa lugar na hindi apektado ng usapin at paglilimita sa maaaring makibahagi. Tahasan anyang paglabag ito sa karapatang pantao.

Tutol din sa pagmimina ang mga katutubo. Ayon kay Juanito Lumawig ng Pantribung Samahan sa Kanlurang Mindoro (PASAKAMI), direktang niyuyurakan ng pamahalaang nasyunal ang karapatan ng mga katutubo sa buhay at salalayan ng buhay sa usapin ng pagmimina. Ang mga sagradong lugar, critical watersheds at mayamang kagubatan ay wawasakin ng Mindoro Nickel Project kapalit ng pangakong pakinabang.

Wala anyang katumbas na halaga ang biyayang tinatamasa nila sa kalikasan kagaya ng malinis na hangin at tubig.

Maging ang KAAGAPAY NGO- PO Network (koalisyong ng ibat- ibang batayang sektor sa Kanlurang Mindoro) ay dismayado rin sa proseso. Ayon kay Chairman JUanito P. Esteban, Jr. maliwanag ang sabwatan ng EMB at Intex sa pagsasagawa ng pampublikong pagdinig. Ilan sa katunayan nito ay ang pagpapadala ng Intex Resources ng imbitasyon at pangangasiwa ng mga ito sa pagdinig, bagay na dapat ay tungkulin ng EMB.

Hindi man napigilan ang pagdinig sa kabila ng direkta at indirektang paglabag sa proseso at batas, maituturing pa ring tagumpay ang pagkilos ng mga Mindoreño sapagkat naipakita nila sa Intex, EMB at halos 700 pabor sa mina na nasa loob ng Mamburao Gym ang malakas na panawagan ng nakakarami sa usapin ng pagtutol sa pagmimina.

Samantala, ganap na ika- 2 ng hapon naman, isinagawa sa bayan ng Sta. Cruz ang kilos- protesta ng nasa 2 libong Mindoreño kontra naman sa panukalang pagtatayo ng planta ng Intex sa Barangay Pinagturilan.

Ayon kay Sangguniang Bayan Genesis M. Gatdula, agrikultura ang pangunahin nilang kabuhayan. Hindi ito ipagpapalit sa pagmimina na kung mayroon mang makikinabang ay iilan lamang.

Divide and rule tactics ang pamamaraang ginagamit ng Intex Resources upang pahinain ang maigting na pagtutol ng mga tao, hindi dapat anyang paguyo dito.

Ilan sa mga pabor sa mina na ayaw pabanggit ang pangalan ang nagpahayag na kaya sila sumasang- ayon ay dahil sa pangakong trabaho ng Intex Resources, at hindi sa personal nilang kagustuhan.

Sa kasalukuyan, pinaghahandaan ng mga kontra mina ang prosesong legal upang hindi maging batayan sa pagkakaloob ng Environmental Compliance Certificate (ECC) ang anomang resulta ng isinagawang pampublikong pagdinig.

KILALANIN: PAMILYANG BOKSINGERO

2009-01-21T22:36:00.053-08:00

ni Bongbong B. Marquez

PAMILYANG BOKSINGERO sa Sablayan, Kanlurang Mindoro. (larawan sa kanan, Drian “Gintong Kamao” Francisco, Loyd (gitna) at ang dating number contender ng Pilipinas, Joe Francisco (kaliwa).

Wala sa larawan sina Loyalyn (asawa si Joe) at ang kambal nilang sina Jared at Jasper.

“Wonderful Sablayan” kung tawagin ng mga turista, kalalawigan sa Mindoro o maging sinomang mapupunta rito ang bayan ng Sablayan dahil sa angking ganda, kaunlaran at napapangalagaang likas yaman nito.

Bukod sa pagkikilanlang ito, kilala rin saan mang sulok ng Sablayan at sa buong lalawigan na ng Kanlurang Mindoro ang pamilya Francisco bilang “Pamilyang Boksingero”, sikat, iginagalang, ikinararangal at ipinagmamalaki ng mga Mindoreno.

Mula sa maunlad na bayan ng San Jose nakilala si Diomedes “Joe” L. Francisco dahil sa angkin niyang lakas, diskarte at kasanayan sa larong boksing. Ang dalawang beses niyang panalo sa amateur boxing noong 1977- 1978 ang nagtulak kay Joe para ipagpatuloy ang kanyang professional boxing career na umani ng tagumpay at nagpakilala sa lalawigan ng Kanlurang Mindoro.

Ang pagboboksing din ni Joe ang nakapagpahanga ng isang magandang babaeng si Loyalyn “Bingbing” Hilario ng Malvar, San Jose. Sa tuwing may laban si Joe sa San Jose, umaakyat siya sa puno ng Kamatsili,, mapanood lamang ang laban ng kanyang iniirog at hinahangaan.

Dahil pareho nila napahanga ang isat- isa, humantong ang lahat sa kanilang pag- iibigan.

Sa professional boxing carrer ni Joe, nakapagtala siya ng 26 laban, 23 ang panalo, 1 ang tabla (draw) at 2 ang talo. Dito rin siya kinilala bilang number 1 contender ng Pilipinas at number 3 sa Orient Pacific Boxing Federation (OPBF).

Pagkaraan nito, noon Oktubre 1982, naglingkod na siya sa Fire Service ng PC/ INP bilang Fire Officer hanggang sa kasalukuyan sa ilalim ng Bureau of Fire Protection.

Bagamat nasa serbisyong bumbero, ang mga panahon day- off ay inilalaan ni Joe sa pag- iinsayo ng mga boksingero at officiating official sa lahat ng bayan ng Kanlurang Mindoro sa anomang boxing amateur tournament.

Nagsilbi rin siya boxing trainor ng Department of Education na siyang naging dahilan upang makuha ng Kanlurang Mindoro ang gintong medalya sa lahat ng kategorya sa Southern Tagalog Athletic Association Meet.

Sa kasalukuyan, si Joe ang presidente ng Amateur Boxing Association of the Philippines (ABAP) Occidental Mindoro Chapter. Kilala bilang mahusay na boxing trainor, coach, referee, judge at jury.

Drian: Gintong Kamao

(Solidong suntok sa panga ang pinakawalan ng Gintong Kamao kay One Chana ng Thailand na naging sanhi sa deklarasyon TKO sa kanilang laban.)

Dahil ang ama at ina ay parehong mahilig sa boksing, hindi kataka- taka na apat na lalaking boksingero ang ipinagkaloob kina Joe at Bingbing ng Dios.

Solidong suntok sa panga ang pinakawalan ng Gintong Kamao kay One Chana ng Thailand na naging sanhi sa deklarasyon TKO sa kanilang laban.Ang panganay nilang si Drian, kilala ng mga kaibigan bilang Jong at sa pamilya ay Boyoying ay nagsimula sa boksing sa edad na 5 at pagsapit niya sa edad na pito (7) ganap na ang kanyang amateur boxing carrer. Halos nasa 60 laban sa amateur ang kanyang naipanalo, walang talo. Mula sa palaro sa mga fiestang barangay, fiestang bayan, palaro sa paaralan (intrams, district meets, provincial meets, STRAA) Palaro Ng Bayan at iba, panalo si Jong.

Bagamat busy siya sa pag- eensayo, hindi pinabayan ni Drian ang kanyang pag- aaral. Tinapos niya ang ang kursong Bachelor of Science in Commerce, Major in Management sa Colegio de San Sebastian bago niya pinasok ang professional boxing career.

Sa kasalukuyan, si Drian ang kinikilalang WBO: Asia Pacific Champion sa flyweight division. Iba- ibang pagkikilanlan ang mga ginamit na pagtukoy sa kanya ng mga manunulat, Mindorenong Kamao kay Madonna Virola ng Balikas/ Philippine Daily Inquirer, Little Espinosa kay Rey Danseco ng Tiktik , at Gintong Kamao para sa bago niya manager na si Elmer Anuran ng “Save by the Bell Promotion”.

Sa kanyang professional boxing career, nakapagtala na siya ng 16 na laban, 12 ang technical knockout (TKO), 1 tabla (draw) at walang talo.

Pagkaraan ng 2 minutes, 34 seconds in second round fight, ideklara ni referee Ver Abainza at ring announcer Jun Abellanera panalo/ sa TKO si Jong- ang Gintong Kamao laban kay One Chana ng Bangkok, Thailand.

Ang pinakahuli niyang laban ay nitong nakaraang Disyembre 2008 kay One Chana number 5 contender, super flyweight division ng Bangkok, Thailand na idineklarang technical knockout in 2 minutes, 34 seconds in the second round.

Sa pagpasok ni Drian- ang Gintong Kamao sa Save by the Bell Promotion ni Manager Elmer Anuran, inaasahang higit pang aangat ang boxing carrer niya.

Si Manager Elmer Anuran (naka-gray) ng Save by the Bell Promotions habang ipinagdiriwang ang tagumpay ni Drian “Gintong Kamao” Francisco laban kay One Chana ng Bangkok, Thailand kamakailan lamang.

Loyd: Pambato ng Mindoro

Si Loyd ang pangalawa sa magkakapatid. Nagtapos ng Bachelor of Science in Commerce, major in Management sa Colegio de San Sebastian. Sa murang edad, nasabak na sa larong boksing. Sa kanyang amateur fights, wala ring talo. Sa kanyang professional boxing carrer, 6 na ang naitala niyang laban, sa 5 panalo, 4 dito ay TKO at isa ang talo.

Patuloy na sumisikat. Karangalan ng Mindoro.

Ang Kambal: Jared at Jasper

Kambal ang bunso at pangatlong anak nina Joe at Bingbing. Sina Jared at Jasper. Pareho na rin silang tapos sa kolehiyo. Si Jared ay Bachelor of Science in Criminology samantalang si Jasper at Bachelor of Science in Information Technology (BSIT) kapwa sa Occidental Mindoro National College (OMNC).

Si Jared (Liit) ay silver medallist sa STRAA, wagi din sa mga amateur fights samantalang si Jasper (Tukong) ay laging sumasabak sa mga boxing exhibition games. Nitong nakaraang Hunyo 2008, ipinalabas sa rated K ni Korina Sanchez ng ABS- CBN ang kasanayan ng kambal sa boksing at iba pang gawain.

Bagamat wala pa silang opisyal na plano kung tutunguhin din ang professional boxing career, isa lang ang sigurado, dugo silang boksingero.

Si Mama Bingbing: - ang nasa likod ng lahat ng tagumpay

Ayon kay SFO2 Diomedes L. Francisco ang kanyang tagumpay noon at hanggang sa ngayon ay dahil sa kanyang inspirasyon, si Loyalyn Hilario, mas kilala sa Bingbing ng buong Mindoro.

Siya ang nutritionist ng pamilya. Sinisiguro niya na akma sa pangangailangan ng katawan at masustansya ang mga pagkaing inihahanda niya para sa pamilya. Hindi lamang ensayo at displina ang sekreto ng matagumpay na boksingero, nasa paghahanda rin ng pagkain. Masarap siyang magluto at kilala ang kanyang cake kahit saan. Mabuting maybahay, ina at kaibigan.

Sa panahon ng mga ensayo, si Bingbing ang nagsisilbing time keeper, medical assistant, nutritionist at jury.

proteksyon ng kalikasan ay siguruhin, HOUSE BILL 3180 NG MINDORO BIG 3 DAPAT BANTAYAN

2008-11-23T19:30:00.006-08:00

ni Bongbong B. Marquez

Ang Mindoro Big 3 at may akda ng House Bill No. 03180. Mula sa kaliwa, Deputy Speaker Ma. Amelita C. Villarosa (Occidental Mindoro) sentrong larawan, Rep. Rodolfo G. Valencia, (1st District- Oriental Mindoro, kanang larawan, Rep. Alfonso V. Umali, Jr. (2nd District, Oriental Mindoro.

ISLA NG MINDORO- Pinababantayan ng Lokal na Pamahalaan ng Sablayan, simbahan at ng ibat- ibang environmental advocates sa lalawigan ng Kanlurang Mindoro ang Panukulang Batas Bilang 03180 “An act declaring the areas around and between Aglubang- Ibolo Rivers in the Municipalities of Baco, Naujan and Victoria, all in the province of Oriental Mindoro and the Municipality of Sablayan, Occidental Mindoro a Protected Watershed Landscape under the National Integrated Protected Area System and for other purposes” sa Kongreso na isponsor ng tinaguriang Big 3 ng Mindoro. Ito sina Deputy Speaker Ma. Amelita C. Villarosa ng nag- iisang distrito ng Kanlurang Mindoro, Kinatawan Rodolfo G. Valencia (unang distrito) at Kinatawan Alfonso V. Umali, Jr. (ikalawang distrito) ng Silangang Mindoro.

Ayon kina Villarosa, Valencia at Umali, mahalagang maisabatas ang proteksyon ng Aglubang- Ibolo Rivers sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Mindoro sapagkat sa paraang ito, mapapalakas ang mekanismo sa konserbasyon at proteksyon ng kanlungang tubig ng Mindoro at nagsisilbing pakinabang sa sakahan ng dalawang lalawigan.

Binigyang diin naman ni Sablayan Vice- Mayor Eduardo B. Gadiano na bagama’t maganda at akma sa pangangailangan ang pamagat ng nasabing panukalang batas, dapat rin anya itong bantayan partikular na ang Seksyon 12, Mga Probisyon sa Ipinagbabawal na Gawain.

Dapat anya ang bawal ay bawal at ang hindi pwede ay hindi pwede. Kung susuriin diumano ang nilalaman ng nasabing probisyon, maaari pa ring maganap o maisagawa ang mga gawaing ipinagbabawal basta’t may pahintulot ng Protected Area Management Board (PAMB).

Naalarma si Gadiano at ang mga environmental advocates sa Mindoro dahil ang Aglubang- Ibolo ay sentrong aplikasyon ng Mindoro Nickel Project ng Intex Resources upang magmina ng nikel, cobalt at iba pang mineral sa 9, 720 ektaryang kanlungang tubig at Lupaing Ninuno ng mga Tadyawan sa Silangang Mindoro samantalang Mangyan Alangan naman sa Kanlurang Mindoro.

Nakasaad sa Seksyon 12, d ng panukalang batas na maaari pa rin magmina kahit na maideklarang protektadong kanlungang tubig ang Aglubang Ibolo basta’t may pahintulot ng PAMB.

Kakaunting tao lamang ang nasa PAMB at hindi sila ang kumakatawan sa nakakaraming apektado, posibleng makapasok ang proyektong mina kung permiso lang ng PAMB ang kailangan.

Kahit anya may moratoryum na sa pagmimina ang Sablayan at Silangang Mindoro mahalaga anyang bantayan ang HB 03180 na nasa komite ni Kinatawan Iggy Arroyo, tagapangulo sa Lupon ng Kalikasan sa Kongreso.

Ayon naman kay Fr. Anthony L. Tria, SVD., tagapag- ugnay ng Vicarial Indigenous Peoples Apostolate Coordinating Office (VIPACO), ang Ilog Aglubang- Ibolo ay siyang kanlungang tubig ng mga pangunahing ilog sa kalakhan ng mga pangunahing ilog sa Mindoro kagaya ng mga ilog Baco, Victoria, Naujan at Lungsod ng Calapan sa Silangang Mindoro samantalang mga ilog Amnay, Rayusan, Mompong, Lumintao at Busuanga naman sa Kanlurang Mindoro.

Sa mga nasabing ilog umaasa ng patubig ang karamihan sa mga magsasaka ng Mindoro kung kaya’t kinikilala itong food basket sa buong Southern Luzon.

Binigyang diin naman ni Sangguniang Panlalawigan Humerlito Dolor sa nagpagtibay na SP Resolution No. 327- 2008 ng Silangang Mindoro na kailangang mai- deklarang kritikal at protektadong kanlungang tubig ang Ilog Aglubang Ibolo upang maiwasan ang anomang banta sa pagkasira nito sapagkat dito nagmumula ang buhay ng maraming mga magsasaka at mga katutubo. Hiniling din ni Dolor sa nasabing resolusyon ang suporta ni Senador Pia “Compañera” Cayetano para magkaroon ng kahalintulad na panukala ang HB No. 03180 sa Senado.

PROTEKSYON NG APO REEF, PAIIGTINGIN PA

2008-11-06T00:34:00.009-08:00

ni Bongbong B. Marquez

Ang Apo Reef Natural Park sa Sablayan, Kanlurang Mindoro ay idineklarang Protected Area sa bisa ng Presidential Proclamation No. 868. Ito ang tahanan ang ibat- ibang uri ng yamang- dagat, isda, pawikan, mammals at mga ibon. Dinadayo ito ng mga turista dahil sa likas nitong kagandahan.

SABLAYAN, Kanlurang Mindoro- Planong paigtingin pa ang proteksyon ng Apo Reef Natural Park upang higit pang mapangalagaan ang kilalang at pangalawa sa pinakamalaking coral atoll sa buong mundo laban sa anomang banta ng pagsira ng ibat- ibang iligalista sa karagatan.

Ang hakbanging ito ay inirekomenda ni Municipal Environment and Natural Resources Officer/ Task Force MARLEN (Municipal and Apo Reef Law Enforcement for Nature) Chairman Fernando B. Dalangin pagkaraang pasukin ang Apo Reef Natural Park ng mga iligalistang gumagamit ng speed boat at hinihinalang mula pa sa ibang bansa.

Ayon sa ulat Task Force Marlen, namataan nila nitong nakaraang Oktubre 12- 16, 2008 sa gawi ng Parolang Putol, Bahura 7 o Batong Lutang at Cajos del Bajo ang kahina- hinalang kilos ng dalawang (2) kulay abong speed boat na lulan ng tinatayang sampung tao at nakasuot ng mga damit na itim at isang barko sa di kalayuan.

Sa tuwing tatangkain ng TF Marlen na sila ay puntahan, agad itong nakakaalis sa bahaging sakop ng ARNP at dahil sa bilis ng kanilang sasakyan, hindi ito maabutan ng gamit nilang bangka sa pagpapatrolya.

Dahil dito, kolektibong plano ang agad na isinagawa nila Dalangin, Police Senior Inspector Gregardro A. Villar at Lt. Gerry Casalmer ng Philippine Army kung saan nabuo ang pagdagdag ng karagdagang pwersa at bangka upang masakote ang mga iligalista.

Ngunit dahil sa bilis ng sasakyang gamit ng mga iligalista, hindi rin ito nasakote ng mga operatiba ng TF Marlen, MENRO, pulisya at Philippine Army, CENRO- DENR, Lokal na Pamahalaan ng Sablayan at World Wide Fund (WWF) samantalang nakuha naman nila ang mga ebidensya sa iligal na gawain sa bahura at karagatan ng Sablayan.

Batay sa mga ebidensyang naiwan, ipinagbabawal sa ARNP ang gawain ng mga salarin. Nakuha at nakita ng mga operatiba ang sampu (10) patay na pawikan na nababalutan ng lambat samantalang tatlo (3) naman ang buhay pa at agad na pinakawalang ng TF Marlen sa karagatan.

Naalarma rin Dalangin sa istilo ng mga salarin, bukod sa paggamit ng mga ito ng speed boat, ang kulay ng mga ito ay kagaya ng mga sasakyan pandagat ng Philippine Navy at Presidential Security Group (PSG) ng bisitahin ni Pangulong Gloria Macapagal- Arroyo ang isla nitong nakaraang buwan ng Abril 2008.

Inirekomenda rin ni Dalangin ang agarang aksyon ng Pamahalaang Lokal at Nasyunal upang makabili ng kahit dalawang (2) speed boat na regular na magsasagawa ng pagpatrolya sa karagatan.

Hinikayat din ni Dalangin ang pakikipagtulungan ng mga mangingisda at iba pang sektor sa pangangalaga at proteksyon ng Apo Reef Natural Park at pambayang katubigan ng Sablayan upang mapanatiling malakas ang industriya ng pangisdaan sa Sablayan at makatulong sa pagpapalakas ng ekonomiya.

Bagamat hindi nasakote ang mga iligalista, ang kauna- unahang pangyayaring ito sa ARNP ang magsisilbing batayan ng mga taga- gawa at tagapagpatupad ng batas upang makapaglapat ng kaukulang mekanismo sa pangangalaga at proteksyon nito.

Matatandaan na noong mga nakaraang dekada, sinalanta na ng mga iligalista ang ARNP ngunit dahil sa aksyon ng Lokal na Pamahalaan ng Sablayan, Pamahalaang Panlalawigan ng Occidental Mindoro, National Government at pakikipagtulungan ng ibat- ibang sektor, napagtibay ang Presidential Proclamation 1801 series of 1980, Sangguniang Bayan Resolution No. 1108, Series 1983, Presidential Proclamation No. 868 at Special Ordinance No. 2007- 01B na pawang naglalaman ng mga probisyon sa pangangalaga at proteksyon nito.

Nanawagan naman ang KAAGAPAY NGO- PO Network kay Kinatawan Ma. Amelita C. Villarosa at sa buong kapulungan ng Kongreso na ipasa na ang House Bill No. 03982 “An Act Establishing the Grand Apo Reef in Sablayan, Occidental Mindoro as a protected area under the classification of natural park and its peripheral waters as buffer zones, providing for its management, funds and for other purposes”.

Naniniwala ang nasabing environmental group of advocates sa Mindoro na sa pamamagitan ng nasabing batas, higit na mapapangalagaan ang ARNP laban sa mga iligalista at mapanira ng kalikasan.

Bukod, isa pang ordinansa ang napagtibay ng bayan ng Sablayan. Ito ay ang Special Ordinance No. 2008- SO002 na nagdedeklara sa Apo Reef Mainland, Apo Reef Menor (Binanggaan) at Cayos del Bajo (Tinangkapan) bilang mga isla na sakop ng Sablayan.

Ayon kay Sangguniang Bayan Rocky D. Legaspi, maidadagdag sa kabuuang land area ng Sablayan ang isla at maipapatupad ang mga batas pangkalikasang umiiral na pinagtibay ng Pamahalaang Bayan ng Sablayan. Sa paraang ito, ang usapin sa hurisdiksyon ay naresolba na.

Ayon naman kay Atty. Ronaldo R. Gutierrez, Executive Director ng Upholding Life and Nature (ULAN) ang mga namatay at nahuling pawikan ay kabilang sa mga endanger species at pinagbabawal ng batas ang paghuli at pagpatay ng mga ito sa anomang paraan.

Binigyang diin naman nina Punong Bayan Godofredo B. Mintu at Pangalawang Punong Bayan Eduardo B. Gadiano ang pangangalaga at proteksyon ng ARNP at katubigang pambayan ng Sablayan ay katumbas ng pagpapahalaga sa kabuhayan ng mga mangingisda at pagpapalakas ng turismo.

Kinokondina anya ng Lokal na Pamahalaan ng Sablayan ang anomang paglabag sa batas katubigan at pangkalikasan.

PROTEKSYON NG TAMARAW, NGAYON NA!

2008-10-29T16:44:00.006-07:00

ni Bongbong B. Marquez

Larawan sa itaas:Ang tamaraw (babalus mindorensis) na tanging sa isla lamang ng Mindoro matatagupuan. Larawan sa ibaba: Ang Bundok Iglit- Baco na idineklarang Protected Area dahil makikita dito ang maraming bilang ng tamaraw.

SABLAYAN, Kanlurang Mindoro- Sa bisa ng Proklamasyon ng Pangulo Bilang 273 na nilagdaan ng Pangulong Gloria Macapagal- Arroyo noong Oktubre 2002, taunang ipinagdiriwang sa buwan ng Oktubre ang “Special Month for the Conservation and Protection of Tamaraw in Mindoro”.

Naglalayong higit na palawigin ang kaalaman at palakasin ang pagkakaisa ng namumuno sa pamahalaan at mamamayan sa konserbasyon at proteksyon ng tamaraw sa isla ng Mindoro.

Tanging sa Mindoro lamang ito matatagpuan. Isang hayop na kahawig ng kalabaw ngunit mas maliit, may mabangis na mukha, mailap ngunit may kakaunting bilang na lamang dahil sa pangangaso, pagkakaingin, pagpuputol ng mga puno at pagsira sa kabundukan ng siyang tahanan ng tamaraw.

Sa pagtaya ng Tamaraw Conservation Program (TCP), halos nasa 300 daan na lamang ito sa buong isla ng Mindoro kaya’t ang proteksyon at pangangalaga nito ay napapanahon.

Dahil dito, pinangunahan ni Punong Panlalawigan Josephine Y. Ramirez- Sato ng Sangguniang Panlalawigan ng Kanlurang Mindoro ang programang pang- edukasyon sa kahalagahan pangangalaga sa tahanan ng tamaraw at proteksyon nito.

Inilunsad sa buong buwan ng Oktubre ang “Tamaraw Protection Info- Caravan” sa pamamagitan ng pagtatanghal ng ibat- ibang palatuntunang pampubliko na patungkol sa tamaraw.

Sa pagtutulungan ng Pamahalaang Panlalawigan, Kagawaran ng Kalikasan at Likas na Yaman, Vice- Mayors League of the Philippines (VMLP), Philippine Councilors League (PCL), Liga ng mga Barangay, Sangguniang Kabataan (SK), League of Municipalities of the Philippines (LMP) Kagawaran ng Edukasyon at ibat- ibang sektor, nailunsad sa lahat ng bayan ng Kanlurang Mindoro ang nasabing info- caravan.

Ayon kay Punong Lalawigan Sato, ang pangangalaga sa tahanan at proteksyon ng tamaraw ay isa sa pangunahing pinagtutuunang pansin ng Pamahalaang Panlalawigan dahil ito ang nagpakilala sa isla ng Mindoro sa buong mundo.

Tiniyak rin ni Sato ang paglalaan ng pundo at kaukulang mekanismo sa proteksyon ng tamaraw. Gagawin anya ng Pamahalaang Panlalawigan ang lahat ng paraan upang hindi maglaho ang lahi ng tamaraw sa Mindoro. Pagtutulungan anya ang kailangan.

Nangako naman si G. Arnaldo G. Ventura, Principal IV ng Sablayan Comprehensive National High School (SABNAHIS) na isasama nila sa pagtuturo ang kahalagahan ng tamaraw. Ang grupo rin ni Ventura ang nanguna sa pag- ikot sa lahat ng bayan ng Kanlurang Mindoro bilang bahagi ng IEC.

Binigyang diin naman ni Pangalawang Punong Bayan Eduardo B. Gadiano ng Sablayan na ang pangangalaga tahanan at proteksyon ng tamaraw ay hindi lamang tuwing sasapit ang buwan ng Oktubre kundi ito ay moral na obligasyon ng lahat ng mga taga Mindoro at walang pinipiling panahon.

Ipinagmalaki rin ni Gadiano ang Environmental Code, Forest Management Plan at 25- year mining moratorium ordinance ng Sablayan na tumitiyak ng kaukulang programa ng pangangalaga at parusa sa sinomang sisira ng kalikasan, kabundukan, kasama ang tahanan ng tamaraw sa anomang paraan.

Ayon kay Atty. Ronaldo R. Gutierrez, JD. Msc. ng grupong Upholding Life and Nature (ULAN) sapat anya ang mga batas ng Pilipinas, lokal man o nasyunal o proteksyunan ang tamaraw, mga hayop ilang at ang kanilang panahanan. Isa na rito ang Batas Republika Bilang 9147 o “Wildlife Resources Conservation and Protection Act”. Kailangan lamang diumano ng maayos at seryosong pagpapatupad, edukasyon at pagtutulungan ng gobyerno, mamamayan at pribadong sektor.

Pangungunahan naman ng KAAGAPAY NGO- PO Network at pagbuo ng Mindoro Sagip Kalikasan (MSK) at paglalagay ng tsapter sa lahat ng barangay at bayan at magsisilbing organisadong grupo at tagabantay ng kalikasan. Ayon kay Arcris D. Canillo ng Kaagapay ito, inisyatiba ng komunidad ang MSK bilang kanilang kontribusyon sa inang kalikasan at proteksyon ng tamaraw.

PANININDIGAN LABAN SA PAGMIMINA, ISINABATAS SA ISLA NG LOOC-LUBANG

2008-09-22T00:15:00.008-07:00

ni Bongbong B. Marquez

ISLA NG LUBANG, Kanlurang Mindoro- Ganap na isinabatas ng bayan ng Looc ang kanilang paninindigan laban sa pagmimina sa isla sa pamamagitan ng pagpapatibay sa Pambayang Ordinansa Bilang 09, Serye 2008 o “Ordinansang nagtatakda ng 25 taon moratoryum sa pagmimina sa bayan ng Looc”.

Ayon kina Presiding Officer Pro- Tempore Marlon V. de la Torre, mga Sangguniang Bayan na sina Reynaldo V. Trambulo, Leonardo D. Tristan, Dionisio T. Tividad, Jose M. Ambrocio, Rommel T. Villar, Ponciano V. Villas, Marissa A. Gumandoy, ABC President Edgardo L. Tria at SK Federation President Johnsen Clyde T. de Lemos, minabuti nila anyang isinabatas ang paninindigan ng Lokal na Pamahalaan ng lahat ng sektor sa Looc upang masagkaan anya nila ang anomang banta ng pagmimina sa isla.

Binigyang diin naman ni Punong Bayan Benjamin N. Tria na hindi angkop ang pagmimina sa isang maliit na bayan ng Looc. Inihalintulad niya ang naging karanasan ng isla ng Rapu- Rapu sa lalawigan ng Albay kung mas malaki ang napinsala kaysa sinasabing pakinabang mula sa industriya ng pagmimina.

Ayon pa kay Punong Bayan Tria, mas pinahahalagahan ng Lokal na Pamahalaan ng Looc ang likas kaya at sustinableng pag- unlad kaysa proyektong sisira ng kalikasan.

Ang mayabong na kalikasan ng Looc ay may kaugnayan sa masaganang ani sa sakahan at maraming huling isda sa karagatan. Ito ang buhay sa isla.

Samantala sa bayan ng Lubang, ipinasa ng Sangguniang Bayan ang Resolusyon Bilang 04, Serye 2008 na inihain ni Sangguniang Bayan Wilbert T. Daulat na nagpapahayag ng maigting na oposisyon sa anomang banta at operasyon ng pagmimina.

Para kay Punong Bayan Juan M. Sanchez, ang nasabing resolusyon ay paunang hakbangin lamang ng Lubang habang isinasagawa pa ang mga konsultasyon para sa pagpapatibay ng moratorium ordinance kagaya ng ipinasa na ng bayan ng Sablayan, Abra de Ilog at Looc.

Hindi anya ikokompormiso ng Lokal na Pamahalaan ang kalikasan, agrikultura, mayaman pangisdaan at eko- turismo sa pangako pag- unlad ng mga kompanya sa pagmimina.

Sa magkakahiwalay na panayam, ipinagmalaki pa nina Punong Bayan Benjamin N. Tria ng Looc at Punong Bayan Juan M. Sanchez ang isang Memorandum of Agreement na nilagdaan sa pagitan ng dalawang bayan sa isla at Conservation International na naglalaman ng tulungan sa pangangalaga ng karagatan at pagtiyak sa pagpapatupad ng mga batas pangkalikasan.

Ayon naman kay Atty. Ronaldo R. Gutierrez, JD. Msc., Executive Director ng Upholding Life and Nature (ULAN), napapanahon ang pag- aakda ng mga polisiyang nangangalaga sa kalikasan sa mga panahong ito, lalo na’t ang Pilipinas ay nahaharap sa banta at apekto ng pagbabago ng klima na siyang isa sa pangunahing problema ng mundo.

Sa panig naman ng ibat- ibang kompanya ng pagmimina, patuloy silang manliligaw sa mga Lokal na Pamahalaan at mga tumututol na mamamayan upang mapayagan ang pagbubukas ng industriya sa ilalim ng Pamahalaang Gloria Macapagal- Arroyo.

Susundin anya nila ang mga probisyon ng Philippine Mining Act of 1995.

KASUNDUAN SA PAKIKIPAGKAPATIRAN APROBADO SA ABRA DE ILOG AT MAKATI

2008-09-03T00:41:00.000-07:00

ni Bongbong B. Marquez

Malugod na tinanggap ni Punong Lungsod Jejomar C. Binay ng Makati ang delegasyon ng bayan ng Abra de Ilog sa pamumuno ni Punong Bayan Eric A. Constantino sa pormal na paglagda ng Kasunduan sa Pakikipagkapatiran ng Makati at Abra de Ilog.

LUNGSOD NG MAKATI- Pinagtibay kamakailan lamang ang Kasunduan ng Pakikipagkatiran sa pagitan ng Lungsod ng Makati at Bayan ng Abra de Ilog, Lalawigan ng Kanlurang Mindoro na ginanap sa mismong tanggapan ni Punong Lungsod Jejomar C. Binay kung saan sinaksihan ito nina Pangalawang Punong Bayan Floro A. Castillo, Sangguniang Bayan Reynaldo T. Belen, Bernardo J. Dacayana, Jr., Nicanor C. Polinag, Iluminado E. Ricalde, Ireneo M. Cortuna, Maximino H. Alvarez, Orlando R. Quito, Manolo A. Zoleta, ABC President Rouseller M. de Jesus at SK Federation President Deo Vadylyn M. Obrador ng Abra de Ilog samantalang mga opisyales naman ng lungsod sa panig ng Makati.

Layunin ng nasabing kasunduan na palakasin ang relasyon at pagkakaibigan ng Abra de Ilog at Makati para sa malakas na ekonomiya at pagpapaunlad ng siyensya at teknolohiya, kultura at sining, turismo, mahusay na pagpaplano, urbanidad, komersyo at pakikipagkalakalan, edukasyon at pagpapaunlad ng palakasan, proteksyon ng kapaligiran, kasiguruhan sa kalusugan ng publiko at pagkakaloob ng mga batayang serbisyo at iba pang pangkagalingang programa at proyekto.

Ayon kay Punong Lungsod Jejomar C. Binay isang mahalagang inisyatiba ng Pamahalaang Lokal ang ganitong klase ng pakikipagkapatiran upang higit na mapalakas ang diwang makabansa at maka- Pilipino. Isang dakilang kultura at kaugalian ng mga Pilipino. Mahalaga anya ang pagtutulungan sa panahong ito lalo na’t ang bansang Pilipinas ay nahaharap sa krisis sa ekonomiya at pagkain.

Binigyang diin naman ni Punong Bayan Eric A. Constantino ng Abra de Ilog na maitatala sa kasaysayan ng Mindoro at Abra de Ilog ang pakikipagkapatirang ito sa isa sa malaki at pinakamayamang lungsod sa bansa.

Bukod sa kauna- unahan ang inisyatibang ito sa Kanlurang Mindoro, inaasahang ang anomang bunga ng pakikipagkapatiran ay patungo sa matibay na relasyon, pagtutulungan at pangkalahatang kagalingan ng Abra de Ilog at Makati.

Ipinagmalaki pa ni Constantino na kahit isang maliit na bayan ang Abra de Ilog, hindi dehado ang Makati sa usaping tulungan sapagkat nasa Abra de Ilog anya ang ilan sa mahalagang pangangailangan ng lungsod kagaya ng pagkain, isda at lakas paggawa.

Dagdag pa dito ang probisyon sa pangangalaga ng kalikasan na tumitiyak sa matibay na paninindigan ng Abra de Ilog laban sa pagmimina kahit pa nasa Makati ang opisina ng mga kompanya ng minahan.

Bagama’t wala pa anyang ispisipikong programa at proyekto ang pagtutulungan ng Makati at Abra de Ilog, naniniwala si Sangguniang Bayan Ireneo M. Cortuna na isa na itong hudyat ng kaunlaran na at matatag na ekonomiya. Arya Abra, Arya pa, ika nga.

LEGISLATIVE MEASURES NG SABLAYAN PASOK SA e-LEGIS REFERENCE SYSTEM

2008-09-02T20:55:00.000-07:00

ni Bongbong B. Marquez

LEGISLATIVE MEASURES CHAMP: Si Sablayan Vice- Mayor at Occ. Mindoro VMLP President Eduardo B. Gadiano habang ipinakikita ang ngiti ng kagalakan sa pagkakapili ng Sablayan sa e- Legis Reference System ng VMLP

Napili bilang "PILOT LGUs" ang bayan ng Sablayan, Kanlurang Mindoro sa e- Legis Reference System ng Vice- Mayors League of the Philippines (VMLP) at Department of Interior and Local Government (DILG) matapos maisagawa ang ebalwasyon sa ipinapasang resolusyon at ordinansa ng bawat bayan at lungsod sa buong Pilipinas.

Ayon kina Cebu City Vice- Mayor at VMLP National President Michael L. Rama at Tagum City Vice- Mayor at VMLP Secretary- General Allan L. Rellon, natatangi ang mga inisyatibang pang lehislatura ng bayan ng Sablayan sa pamumuno ni Vice- Mayor at VMLP Occidental Mindoro President Eduardo B. Gadiano na dapat anyang tularan ng lahat ng mga lungsod at bayan sa buong bansa.

Ilan sa mga ito ay ang kodipikasyon ng mga batas na nakapaloob sa pangkalahatang ordinansa, kodigo ng ordinansang pangkalikasan, kodigo ng ordinansa sa kapakanan at karapatan ng mga bata, kodigo ng ordinansa sa pangangasiwa ng pamilihang bayan, kodigo ng ordinansa sa pangangasiwa ng pantalan, kodigo ng ordinansa sa lingkurang pambayan, kodigo ng ordinansa sa pagbubuwis at iba pa, samantalang ang mga ipinapasang resolusyon naman ay tumutugon sa General Government Measures (GGM) Social Development Measures (SDM) at Economic Development Measures (SDM).

Ikinagalak ni Gadiano ang pagkilalang ito ng Vice- Mayors League of the Philippines sa mahalagang papel na ginagampan ng Sanggunian Bayan ng Sablayan at Pinunong Nangungulo sa pagpapasa ng mga resolusyon at pagpapatupad ng mga programa at proyektong tumutugon sa pangangailangan ng mamamayan.

Binigyang diin pa ni Gadiano na anomang proyektong pinatutupad ng Punong Bayan ay dumadaan sa masusing pag- aaral, pagsang- ayon ng Sanggunian at paglalapat ng kaukulang lehislasyon.

Ito anya ang diwa ng check and balance system sa pamamahala. Dapat anyang malaman ng taong bayan na anomang proyekto at programa ipinatutupad ng ehekutibo ay may kaukulang lehislasyon at maaaring ituring na iligal kung wala nito.

Mahalagang maunawaan anya ito ng taong bayan upang ang kredito sa mga programa at proyekto ay hindi lamang sa ehekutibo.

Sa pamamagitan ng VMLP e- Legis Reference System, hindi lamang taga- Sablayan ang makikinabang sa lehislasyon nito kundi ang iba pang bayan at lunsod sa buong kapuluan.

Ang karangalang ito ay malugod na tinanggap ng mga mamamayan ng Sablayan. Ayon kay Liga ng mga Barangay Direktor at Punong Barangay ng Ilvita Noel A. Yasay, isang huwarang namumuno si Gadiano at ang kagaya niya ang kailangan ng Sablayan.